Wat is carbid?

Calciumcarbide werd op 2 mei 1892 per toeval ontdekt door de jonge Canadese uitvinder Thomas L. Wilson. Eigenlijk was hij op zoek naar een goedkope manier om aluminium te maken, door een mengsel van koolstof en ongebluste kalk (calciumoxide) in een oven tot een temperatuur van 2000° Celsius te versmelten.Toen de oven werd afgetapt en het nieuw verkregen mengsel ter afkoeling in water werd gegooid, kwam er een licht ontvlambaar gas vrij; acetyleen. Het afgekoelde product was een grote brok steenachtig materiaal geworden: Calciumcarbide (CaC 2), in de volksmond beter bekend als carbid.

Waar werd carbid vroeger voor gebruikt?

Zo’n drie jaar na het toevallige ontstaan van carbid wist men de verhouding carbid en water zo op elkaar af te stemmen, dat er brandbaar en bruikbaar acetyleengas vrijkwam. Men ontdekte dat het veilig in lampen te gebruiken was, door het met lucht te mengen en daarna te ontsteken. Vanaf dat moment werd carbid gebruikt om verlichting te voeren op fietsen en andere voertuigen. Na 1945 heeft de carbidlamp plaatsgemaakt voor de elektrische verlichting.

Wat is carbidschieten?

Vrijwel iedereen kent carbid van het carbidschieten op Oudejaarsdag. Door carbid in contact te brengen met water ontstaat er een chemische reactie waarbij acetyleengas vrijkomt. Dit gas is zeer explosief en zorgt bij het schieten voor de harde knallen.

Voet met stevige schoen die op de carbidbus staat.

Vroeger werd dit gedaan om boze geesten te verjagen. Midden jaren ’70 groeide het carbidschieten uit tot een meer sociale activiteit. Mannen verenigden zich en gingen de ‘competitie’ aan wie de deksel van de melkbus het verst weg kon schieten, aangemoedigd door hun gezinnen en dorpsgenoten. Tegenwoordig gaat het voornamelijk om de gezelligheid én natuurlijk om de hardste knallen!

Waar en wanneer mag je carbidschieten?

Oudejaarsdag is natuurlijk dé dag bij uitstek voor carbidschieten. Waar en wanneer je dan mag schieten verschilt nogal. Nederland heeft geen vaste regelgeving wat betreft carbidschieten. Elke gemeente hanteert zijn eigen regels en die kunnen nogal van elkaar verschillen. Informeer dus vooraf (en tijdig!) wat de regels zijn binnen jouw gemeente en of je een vergunning nodig hebt.

Kan ik carbid bewaren?

Carbid is prima jaren te bewaren mits je je aan een aantal richtlijnen houdt:
➤  verpak het carbid in een dubbele luchtdichte plastic zak;
➤  bewaar deze zak in een volledig afsluitbare ton of emmer;
➤  bewaar deze ton of emmer op een hoger gelegen plek, op de grond is het vaak vochtig;
➤  als aanvulling zou je een vochtvreter kunnen bijsluiten.

Waar wordt carbid nu nog voor gebruikt?

Naast carbidschieten wordt carbid nog voor enkele andere doeleinden gebruikt. Zo wordt calciumcarbide in de metaalindustrie gebruikt om ruwijzer te ontzwavelen. Ook wordt carbid van oudsher al door boeren gebruikt ter bestrijding van mollen in het land. Tegenwoordig is hier een speciaal product voor ontwikkeld: mollencarbid. Het bestaat uit handige kleine brokjes carbid en bestrijdt mollen op ecologische wijze.

Hoe hard is een carbid-knal en wanneer is er sprake van gehoorbeschadiging?

De hoogte van het aantal decibel hangt af van verschillende zaken: de gebruikte materialen, de afstand tot de melkbus en de hoeveelheid en verhouding acetyleen versus lucht. De harde knallen bij het carbidschieten kunnen blijvende gehoorschade geven. Vanaf 80 decibel kan geluid schadelijk zijn en bij geluiden van 120 decibel kan je gehoor direct beschadigen!
Een carbidknal is voor toeschouwers al gauw 100dB. Voor de carbidknallers die er vlak naast staan is dit hoger, wel 120 tot 130 decibel! Daarom is het zo belangrijk dat je je oren beschermt en dus oordoppen draagt. En vergeet daarbij ook niet de gehoorbescherming bij toeschouwers en voorzie hen ook van oordoppen.

Heb je vragen?

Stel ze gerust! Via onderstaand formulier kun je een vraag of opmerking naar ons sturen. Wij zorgen ervoor dat deze op de juiste plek terecht komt.